Czy każdy dom 70 m2 ma takie samo zbrojenie?

Nie.

Sama powierzchnia budynku nie mówi praktycznie nic o wymaganym zbrojeniu fundamentów.

Dwa domy o powierzchni 70 m2 mogą różnić się:

• konstrukcją,
• liczbą kondygnacji,
• rodzajem stropu,
• dachem,
• układem ścian nośnych,
• warunkami gruntowymi,
• sposobem posadowienia.

Dlatego nie należy kopiować zbrojenia z innego domu tylko dlatego, że ma podobny metraż.

Projekt konstrukcyjny jest podstawą

Przed rozpoczęciem prac trzeba wiedzieć, jakie rozwiązanie przewidział konstruktor.

Dokumentacja określa między innymi potrzebne elementy konstrukcyjne.

W zależności od projektu mogą być wskazane:

• średnice prętów,
• liczba prętów,
• rozmieszczenie,
• strzemiona,
• połączenia,
• zakłady,
• dodatkowe zbrojenia.

Wykonawca powinien pracować na właściwej wersji dokumentacji.

Sprawdź stal przed rozpoczęciem pracy

Po dostawie materiału warto porównać go z zamówieniem i projektem.

Nie należy zakładać, że skoro stal przyjechała z hurtowni, wszystko automatycznie się zgadza.

Warto sprawdzić:

• rodzaj dostarczonych elementów,
• średnice,
• ilość,
• długości,
• stan materiału.

Pomyłkę zdecydowanie łatwiej wyjaśnić przed rozpoczęciem montażu.

Czy rdza na prętach oznacza problem?

Na stali znajdującej się na budowie może pojawić się powierzchniowy nalot.

Nie oznacza to automatycznie, że cały materiał nadaje się do wyrzucenia.

Znaczenie ma rzeczywisty stan prętów.

Jeżeli stal jest mocno skorodowana, zabrudzona albo jej stan budzi wątpliwości, należy ocenić możliwość jej zastosowania przed umieszczeniem w konstrukcji.

Nie smaruj zbrojenia przypadkowymi substancjami

Stal znajdująca się w betonie powinna prawidłowo współpracować z konstrukcją.

Nie należy pokrywać prętów przypadkowymi olejami czy innymi preparatami tylko po to, aby wyglądały lepiej lub nie pojawiał się na nich nalot.

Materiały stosowane przy konstrukcji powinny być zgodne z przewidzianą technologią.

Jak wygląda zbrojenie ławy fundamentowej?

W tradycyjnych fundamentach zbrojenie może tworzyć przestrzenny układ prętów połączonych między innymi strzemionami.

Dokładna konstrukcja zależy jednak od projektu.

Nie należy przyjmować jednej uniwersalnej liczby prętów dla każdego domu 70 m2.

To bardzo częsty błąd przy samodzielnym przygotowywaniu budowy.

Strzemiona w zbrojeniu fundamentów

Strzemiona pomagają utrzymywać określony układ elementów zbrojenia i pełnią funkcję przewidzianą przez projekt konstrukcyjny.

Ich:

• średnica,
• rozstaw,
• kształt

powinny odpowiadać dokumentacji.

Nie warto zwiększać rozstawu tylko po to, żeby szybciej zmontować zbrojenie.

Sprawdź rozstaw strzemion

Przed betonowaniem można stosunkowo łatwo zmierzyć odległości pomiędzy kolejnymi elementami.

Jeżeli projekt przewiduje określony układ, powinien być on zachowany.

Po zalaniu betonem nie będzie już możliwości wykonania takiej kontroli bez ingerencji w konstrukcję.

Narożniki fundamentów wymagają szczególnej uwagi

Narożnik nie powinien być traktowany jako przypadkowe spotkanie dwóch oddzielnych koszy zbrojeniowych.

Sposób połączenia zbrojenia w narożnikach powinien wynikać z projektu.

To samo dotyczy miejsc, w których:

• łączą się fundamenty,
• dochodzi ściana wewnętrzna,
• zmienia się kierunek elementu.

Nie kończ wszystkich prętów dokładnie w narożniku

Szczegółowe rozwiązanie zależy od dokumentacji konstrukcyjnej.

Nie należy jednak wymyślać połączenia dopiero podczas montażu zbrojenia.

Jeżeli ekipa ma wątpliwości dotyczące narożnika, trzeba je wyjaśnić przed betonowaniem.

Łączenie prętów zbrojeniowych

Na budowie często zachodzi konieczność połączenia kolejnych odcinków prętów.

Nie oznacza to, że wystarczy położyć dwa pręty obok siebie na kilka centymetrów.

Długość i sposób połączenia powinny wynikać z projektu oraz zasad dotyczących konkretnej konstrukcji.

Nie należy przyjmować jednej długości zakładu dla wszystkich średnic i wszystkich sytuacji.

Nie spawaj zbrojenia według własnego pomysłu

Jeżeli projekt nie przewiduje określonego sposobu łączenia, nie należy samodzielnie zmieniać technologii.

Dotyczy to również spawania.

Rodzaj stali i rozwiązanie konstrukcyjne mają znaczenie.

To, że połączenie wygląda na mocne, nie oznacza automatycznie, że jest zgodne z projektem.

Drut wiązałkowy – po co się go stosuje?

Podczas przygotowywania zbrojenia elementy mogą być łączone drutem w celu utrzymania właściwego układu podczas montażu i betonowania.

Najważniejsze jest to, aby konstrukcja zbrojenia nie rozpadła się i nie przemieściła podczas dalszych prac.

Samo związanie prętów nie zwalnia jednak z kontroli ich położenia.

Zbrojenie musi być stabilne

Kosz może wyglądać prawidłowo przed betonowaniem, ale jeżeli jest niestabilny, podczas podawania mieszanki może zmienić położenie.

Przed rozpoczęciem betonowania warto delikatnie sprawdzić, czy elementy:

• nie przesuwają się przypadkowo,
• nie przewracają,
• zachowują zaplanowany układ.

Otulina zbrojenia – bardzo ważny element

Stal nie powinna znajdować się przypadkowo przy samej powierzchni wykonywanego elementu.

Projekt przewiduje jej odpowiednie położenie wewnątrz betonu.

Odległość stali od powierzchni elementu określa się jako otulinę.

Jej wymagany wymiar zależy od konkretnej konstrukcji i warunków.

Zbrojenie nie powinno leżeć bezpośrednio na ziemi

Jeżeli kosz zbrojeniowy zostanie położony bezpośrednio na podłożu, trudno będzie uzyskać jego właściwe położenie w gotowym elemencie.

Do ustawienia zbrojenia stosuje się odpowiednie elementy dystansowe dostosowane do konkretnego zastosowania.

Nie warto zastępować ich przypadkowymi materiałami znalezionymi na działce.

Kawałki drewna pod zbrojeniem to zły pomysł

Drewno nie jest typowym elementem dystansowym przeznaczonym do pozostawienia wewnątrz żelbetowego fundamentu.

Podobnie nie warto stosować przypadkowych:

• kamieni,
• kawałków pustaków,
• odpadów budowlanych.

Sposób podparcia zbrojenia powinien umożliwiać utrzymanie właściwego położenia podczas betonowania.

Zbrojenie a szerokość fundamentu

Kosz powinien znajdować się we właściwym miejscu względem wykonywanego elementu.

Jeżeli zostanie przesunięty na jedną stronę, otulina może przestać odpowiadać założeniom.

Dlatego przed zalaniem warto przejść wzdłuż całych fundamentów i sprawdzić położenie konstrukcji.

Szczególnie sprawdź miejsca przecięcia fundamentów

Dom 70 m2 może posiadać nie tylko ściany zewnętrzne, ale również wewnętrzne ściany konstrukcyjne.

W miejscach ich przecięcia zbrojenie może wymagać odpowiedniego połączenia.

Nie należy traktować każdego fundamentu jako całkowicie niezależnego elementu.

Pręty pionowe wychodzące z fundamentu

Projekt może przewidywać elementy, które mają zostać połączone z później wykonywaną częścią konstrukcji.

Jeżeli z fundamentu mają wystawać pręty lub inne elementy, trzeba sprawdzić:

• ich liczbę,
• położenie,
• wysokość,
• stabilność.

Podczas betonowania bardzo łatwo je przypadkowo przesunąć.

Zbrojenie słupów

Jeżeli projekt domu 70 m2 przewiduje słupy żelbetowe, ich zbrojenie trzeba odpowiednio skoordynować z fundamentami.

Nie warto przypominać sobie o słupie dopiero po wykonaniu całego fundamentu.

Wszystkie takie elementy należy sprawdzić jeszcze przed betonowaniem.

Zbrojenie a uziemienie fundamentowe

Na tym etapie trzeba również skoordynować prace konstrukcyjne z instalacją elektryczną.

Jeżeli projekt przewiduje uziemienie fundamentowe, jego wykonanie powinno być zaplanowane przed betonowaniem.

Nie należy jednak automatycznie traktować każdego przypadkowego pręta konstrukcyjnego jako gotowego uziomu.

Rozwiązanie powinno odpowiadać projektowi instalacji.

Nie zapomnij o wyprowadzeniach

Element wykonany wewnątrz fundamentu może wymagać odpowiedniego wyprowadzenia do późniejszego podłączenia.

Jeżeli zostanie całkowicie zalany bez przygotowania potrzebnego połączenia, późniejsze wykorzystanie może być utrudnione.

Dlatego instalację warto sprawdzić razem z elektrykiem przed betonowaniem.

Zbrojenie a przepusty instalacyjne

Przez fundament mogą przechodzić różne instalacje.

Przepust nie powinien być wykonywany poprzez przypadkowe przecięcie zbrojenia.

Jeżeli występuje kolizja pomiędzy rurą a elementem konstrukcyjnym, trzeba ją rozwiązać przed betonowaniem zgodnie z projektem.

Nie przecinaj pręta, bo przeszkadza rura

To bardzo ważna zasada.

Element konstrukcyjny nie powinien być usuwany tylko dlatego, że instalatorowi wygodniej byłoby poprowadzić instalację dokładnie w tym miejscu.

Najpierw należy sprawdzić możliwość zmiany przebiegu instalacji lub uzgodnić właściwe rozwiązanie.

Zbrojenie fundamentów a kanalizacja

Kanalizacja podposadzkowa i fundamenty muszą być ze sobą skoordynowane.

Warto znać wcześniej:

• miejsce wyjścia kanalizacji z budynku,
• przebieg głównych przewodów,
• przejścia przez elementy konstrukcyjne.

Pozwala to uniknąć konfliktu pomiędzy instalacją a zbrojeniem.

Zbrojenie fundamentów a woda i prąd

Podobna zasada dotyczy pozostałych mediów.

Przed betonowaniem warto wiedzieć, gdzie przewidziano:

• doprowadzenie wody,
• zasilanie elektryczne,
• dodatkowe przewody,
• instalacje prowadzone do innych części działki.

Im wcześniej zostanie wykonana koordynacja, tym mniej przypadkowego wiercenia i kucia będzie potrzebne później.

Co sprawdzić dzień przed betonowaniem?

Najlepiej nie zostawiać kontroli na pięć minut przed przyjazdem betoniarki.

Dzień wcześniej warto przejść całą konstrukcję z projektem.

Sprawdź kolejno:

• wszystkie odcinki zbrojenia,
• narożniki,
• przecięcia,
• miejsca łączenia prętów,
• elementy pionowe,
• dystanse,
• instalacje.

Jeżeli pojawi się problem, będzie jeszcze czas na jego rozwiązanie.

Zrób zdjęcia zbrojenia

Dokumentacja fotograficzna przed betonowaniem jest niezwykle przydatna.

Po wykonaniu fundamentu stal przestanie być widoczna.

Warto sfotografować:

• każdy narożnik,
• miejsca połączeń,
• przecięcia fundamentów,
• zbrojenie pod ścianami konstrukcyjnymi,
• wyprowadzenia,
• przepusty,
• uziemienie.

Nie rób tylko zdjęć z bliska

Zdjęcie kilku prętów bez otoczenia może być później mało przydatne.

Nie będzie wiadomo, gdzie dokładnie znajdował się fotografowany fragment.

Dlatego najlepiej wykonywać dwa rodzaje zdjęć:

• szerokie ujęcie pokazujące lokalizację,
• zbliżenie pokazujące szczegół.

Możesz położyć miarkę obok elementu

Jeżeli chcesz stworzyć dokładniejszą dokumentację budowy, na części zdjęć można umieścić miarkę.

Dzięki temu fotografia pokazuje nie tylko wygląd elementu, ale również jego przybliżone położenie lub wymiar.

Nie zastępuje to oczywiście dokumentacji projektowej.

Sprawdź zbrojenie po wejściu ekipy na budowę

Zbrojenie może zostać prawidłowo przygotowane, a następnie przypadkowo przesunięte podczas dalszych prac.

Problem może pojawić się podczas:

• wykonywania instalacji,
• ustawiania szalunków,
• chodzenia po konstrukcji,
• przygotowywania pompy.

Dlatego kontrolę warto powtórzyć bezpośrednio przed betonowaniem.

Podczas betonowania obserwuj stal

Kontrola nie kończy się w momencie rozpoczęcia pracy pompy.

Podczas podawania mieszanki trzeba obserwować, czy zbrojenie pozostaje we właściwym miejscu.

Strumień mieszanki oraz poruszanie się pracowników mogą spowodować przesunięcie niektórych elementów.

Nie chodź bez potrzeby po zbrojeniu

Przygotowany kosz nie jest pomostem roboczym.

Jeżeli pracownicy cały czas chodzą po prętach, mogą:

• przesunąć dystanse,
• zdeformować elementy,
• zmienić położenie zbrojenia.

Organizację betonowania warto przygotować tak, aby ograniczyć takie sytuacje.

Zbrojenie a pompa do betonu

Wąż pompy jest ciężki, a podawana mieszanka może działać na konstrukcję z dużą siłą.

Nie należy opierać węża w sposób, który może uszkodzić lub przesunąć przygotowane elementy.

Ekipa powinna kontrolować zarówno betonowanie, jak i stan zbrojenia.

Najczęstsze błędy przy zbrojeniu fundamentów domu 70 m2

Warto uważać przede wszystkim na:

• wykonanie zbrojenia bez projektu,
• zastosowanie innych średnic prętów,
• pominięcie części elementów,
• zwiększenie rozstawu strzemion,
• niewłaściwe połączenia prętów,
• błędne wykonanie narożników,
• położenie stali bezpośrednio na gruncie,
• przypadkowe materiały użyte jako dystanse,
• brak odpowiedniej stabilizacji,
• przesunięcie kosza względem fundamentu,
• przecięcie pręta pod instalację,
• brak koordynacji z uziemieniem,
• przesunięcie zbrojenia podczas betonowania,
• brak dokumentacji fotograficznej.

Wiele z tych błędów można poprawić stosunkowo łatwo, dopóki beton nie został jeszcze wylany.

Czy można samemu wykonać zbrojenie fundamentów?

Przy budowie domu 70 m2 systemem gospodarczym inwestor może wykonywać część prac samodzielnie.

Nie oznacza to jednak samodzielnego projektowania konstrukcji.

Jeżeli zbrojenie jest wykonywane własnymi siłami, należy bardzo dokładnie trzymać się dokumentacji.

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na:

• układ prętów,
• narożniki,
• zakłady,
• rozstaw elementów,
• położenie zbrojenia.

Jeżeli rysunek konstrukcyjny jest niezrozumiały, lepiej wyjaśnić go przed rozpoczęciem pracy niż interpretować według własnego uznania.

Nie wzmacniaj fundamentu „na wszelki wypadek”

Może się wydawać, że dodanie dużej ilości dodatkowej stali zawsze będzie korzystne.

Konstrukcji nie powinno się jednak zmieniać bez uzasadnienia projektowego.

Zbrojenie powinno zostać wykonane zgodnie z rozwiązaniem konstrukcyjnym, a ewentualne zmiany należy uzgodnić z osobą posiadającą odpowiednie kompetencje.

Lista kontrolna zbrojenia przed betonowaniem

Przed przyjazdem betoniarki warto sprawdzić:

1. Czy zbrojenie wykonano według właściwego projektu?
2. Czy zastosowano odpowiednie pręty?
3. Czy liczba elementów się zgadza?
4. Czy strzemiona mają właściwy układ?
5. Czy narożniki wykonano zgodnie z dokumentacją?
6. Czy połączenia prętów są prawidłowe?
7. Czy zbrojenie jest stabilne?
8. Czy stal nie leży bezpośrednio na gruncie?
9. Czy zastosowano odpowiednie dystanse?
10. Czy kosz znajduje się we właściwym miejscu?
11. Czy sprawdzono przecięcia fundamentów?
12. Czy przygotowano potrzebne elementy pionowe?
13. Czy zbrojenie nie koliduje z instalacjami?
14. Czy wykonano przewidziane uziemienie?
15. Czy wszystkie przepusty znajdują się we właściwych miejscach?
16. Czy zrobiono zdjęcia całej konstrukcji?

Dopiero po takiej kontroli warto przejść do betonowania.

Podsumowanie

Zbrojenie fundamentów domu 70 m2 jest jednym z elementów, których po zakończeniu budowy praktycznie nie da się obejrzeć. Po zalaniu betonem pozostaje ukryte na cały okres użytkowania budynku.

Dlatego przed betonowaniem warto dokładnie porównać wykonanie z projektem. Szczególnej kontroli wymagają narożniki, połączenia prętów, rozstaw elementów, położenie kosza, dystanse oraz miejsca, w których konstrukcja spotyka się z instalacjami.

Nie należy samodzielnie zmniejszać ilości stali, zmieniać średnic, przecinać przeszkadzających prętów ani projektować własnych sposobów łączenia.

Najprostsza zasada brzmi: zanim stal zniknie pod betonem, trzeba sprawdzić i sfotografować wszystko, co później będzie niewidoczne.